En Yakın Etkinlikler
Filozof Herakleitos

Herakleitos

(M.Ö. 540 – M.Ö. 480)

Herakleitos, antik çağda oldukça ünlü olan, özdeyişler biçiminde, çok hacimli bir eser yazmış ve götürüp Artemis sunağına bırakmıştır. Yapıt o kadar anlaşılmazdır ki, bu yüzden ‘karanlık adam’ adıyla nitelendirilmiştir. Pers kralı Darios, Herakleitos’u sarayına çağırmış ve kitabında yazmış olduğu görüşleri açıklamasını istemiştir fakat Herakleitos bu isteği bir mektupla reddetmiştir.

Gözlerin ve kulakların kötü tanıklar olduğunu öne sürerek aynı zamanda ansiklopedik bir bilgiye karşı çıkan filozof, çok şey bilmenin akıllı olmayı öğretmediğini söylemiştir.

Herakleitos “her şey akar” (Panta rhei)  prensibinden hareketle, “temel töz, ateş olmalıdır” sonucuna varmıştır. Güneş, ölümsüz ve sürekli olarak değişen bir ateş kaynağıdır. Ateş nesneymiş gibi görünür ama nesneden çok süreçtir.

Evrendeki düzensizlik, arka alanda yatan harmoniyi (düzen ve uyumu) gizler. Gerçek olan, araştırılması ve bilinmesi gereken, şu görünen karmaşa değil, görünmeyen harmonidir. Biz algıladıklarımızı kalıcı zannederiz. Kalıcı şeyler varmış sanısına kapılmamız, değişimin gelişi güzel değil, belli bir düzene, yasaya ve ölçüye göre olması yüzündendir. Herakleitos’un düşüncesinde Logos, Evren’e egemen olan yasa, düzen ve daha önemlisi “tanrısal akıl”dır.

Ona göre evrenin yasasını, Logos’u bilmek ve tanımak aklın ödevidir. Logos’u tanıyıp öğrenen kimsenin de doğadaki bu akıl yasasını kendi eylemine de ölçü alacağını söylüyordu.

Euripides bir gün Herakleitos’un kitabını Sokrates’e vermiş sonra da ne düşündüğünü sormuş. “Anladıklarım dahice” diye yanıtlamış Sokrates, anlamadıklarım da sanırım öyle ama yol gösterecek Delos’lu bir dalgıç gerek.” (Delos adasının dalgıçları,  derine dalmalarıyla ünlüymüş).

Paylaş

Bakmak İsteyebilirsiniz...

theodoradorno-1

T.W. Adorno

(1903-1969) Filozof, sosyolog, müzikolog ve kompozitör. Toplumbilim, ruhbilim ve müzikbilim alanlarında çalışmıştır. Felsefe ve sosyal ...

Bir Cevap Yazın